Các dạng toán di truyền cơ bản - Dành cho HS thi khối B

[sweet_dream4818]

Phần 1: Các định luật di truyền của Menden


1.Lai một tính và lai hai tính:

a.Định luật 1 Menden: Khi lai 2 cơ thể bố mẹ thuần chủng khác nhau về 1 cặp tính trạng tương phản thì cơ thể lai F1 đồng tính

b. Định luật 2 Menden: Khi lai 2 cơ thể bố mẹ thuần chủng và khác nhau bởi 1 cặp tính trạng tương phản thì ở F2 biểu hiện cả tính trạng trội và lặn (phân tính) theo tỷ lệ 3:1
** Điều kiện nghiệm đúng:
_Bố mẹ phải thuần chủng
_Tính trạng trội phải hoàn toàn
_Số cá thể phân tích phải lớn

c.Định luật 3 Menden: Khi lai 2 cơ thể thuần chủng khác nhau về hai hay nhiều cặp tính trạng tương phản thì sự di truyền của cặp tính trạng này ko phụ thuộc vào sự di truyền của cặp tính trạng kia

**Điều kiện nghiệm đúng: ngoài những dk đã nêu cho đl 1 và 2 thì còn thêm các đk nữa:
_các cặp gen xác định các cặp tính trạng tương phản phải nằm trên các cặp NST tương đồng khác nhau
_Các cặp gen phải tác động riêng rẽ lên sự hình thành tính trạng

Đây là phần cơ bản nhất của di truyền học, các dạng toán chỉ cần viết sơ đồ lai là ra

Ví dụ
1. Cho biết cây thân cao trội hoàn toàn so với thân thấp (B và b). Lai giữa 2 cây thuần chủng: cây có thân cao và cây có thân thấp thu được F1 và F2
Tỷ lệ kiểu gen F2 có kết quả nào sau đây:
A:1BB:1Bb
B:1BB:2Bb:1bb
C:1BB:1Bb
D:1bb:2BB:1Bb
Áp dụng định luật phân tính, ta suy ra đáp án đúng là B

2.Tỷ lệ của loại giao tử ABD tạo ra từ kiểu gen AaBbDd là:
A:100%
B:50%
C:25%
D:12.5%
Ta thấy AaBbDd tạo ra loại giao tử có tỷ lệ ngang nhau.
Vậy loại giao tử ABD có tỷ lệ 1/8 = 12.5%

3.Ở cà chua, gen D quy định quả đỏ trội hoàn toàn so với gen d quy định quả vàng. Gen N quy định lá nguyên trội hoàn toàn so với gen n lá chẻ. Các gen nằm trên các NST khác nhau
Tỷ lệ kiểu hình tạo ra từ phép lai DdNn x ddNn là
A: 1 đỏ nguyên:1 vàng nguyên: 1 đỏ chẻ: 1 vàng chẻ
B: 3 đỏ nguyên: 1 vàng nguyên
c: 3 đỏ nguyên: 1 đỏ chẻ
D: 3 đỏ nguyên:3 váng nguyên: 1 đỏ chẻ: 1 vàng chẻ

Ta có P: DdNn x ddNn
Tách kiểu hình
=> P: (Ddxdd) x (Nn x Nn)
Sử dụng định luật Menden
Phép lai Dd x dd cho kiểu hình: 1 đỏ: 1 vàng
Phép lai Nn x Nn cho kiểu hình 3 nguyên: 1 chẻ
Vậy đáp án đúng là 3 đỏ nguyên: 3 vàng nguyên: 1 đỏ chẻ: 1 vàng chẻ




2. Lai với tính trạng trung gian, lai 2 tính
VD:
1.Biết 2 tính trạng hình dạng quả và vị quả di truyền độc lập với nhau:
AA- quả tròn; Aa-quả dẹt; aa- quả dài
B- quả ngọt; bb quả chua
Tỷ lệ kiểu hình quả dẹt, ngọt tạo ra từ phép lai AaBb x Aabb là?

P: AaBb x Aabb
P: (Aa x Aa) (Bb x bb)
F1: (1/4 AA: 2/4 Aa: 1/4 aa) (1/2 Bb: 1/2 bb)
F1: (1/4 quả tròn: 2/4 quả dẹt: 1/4 quả dài) (1/2 quả ngọt: 1/2 quả chua)
=> tỷ lệ dẹt, ngọt là 2/4.1/2 = 25 %

2. Ở người, tính trạng mắt nâu là trội, quy định bởi gen N, mắt xanh là lặn quy định bởi gen n, khỏe mạnh là trội quy định bởi gen M, tật câm điếc là lặn quy định bởi gen m. Biết 2 cặp gen này nằm trên các cặp NST khác nhau.
Có 2 vợ chồng đều mắt nâu và khỏe mạnh, sinh được một người con mắt xanh và câm điếc
a. Xác định kiểu di truyền của vợ chồng
b.Xác định kiểu hình, kiểu gen của con gái cặp vợ chồng này
(ĐH Y Hà nội 1976)

Quy ước: N: mắt nâu, n: mắt xanh
M: mạnh khỏe và n: câm điếc
a. Kiểu di truyền đời bố, nâu mạnh khỏe là N_M_
Kiểu di truyền mẹ nâu mạnh khỏe là N_M_
Kiểu di truyền F1 là nnmm
=> gen từ bố có nm và gen từ mẹ phải có nm
=> bố mẹ phải dị hợp 2 cặp alen, kiểu gen phải là NnMm
Viết sơ đồ kiểm chứng:.....

b.Sơ đồ lai:
P: NnMm x NnMm
giao tử: Nn,Nm,nM,nm
Kẻ bảng và suy ra kết quả như sau:
Kiểu gen: 1NNMM: 1NNmm: 1nnMM: 1nnmm: 2nnMm: 2NNMm: 2NnMM: 4NnMm:2Nnmm
Kiểu hình: 9/16 nâu mạnh khỏe: 3/16 nâu câm điếc: 3/16 xanh mạnh khỏe: 1/16 xanh câm điếc.
Tỷ lệ 9: 3 : 3 :1 là 1 trong những tỷ lệ quan trọng nhất của di truyền học


nguồn : hoahoc.org

+4 EXP

Xem thêm chủ đề ngẫu nhiên :

• ►Sinh 12: bài 40: Loài sinh học và các cơ chế cách li
• ►Môn Sinh - những điều cần nhớ
• ►Sinh 12: Tiến hóa: nguyên nhân và cơ chế tiến hóa
• ►Khái niệm quần xã & một vài kiến thức cần biết
• ►Đề thi thử HK1 môn Sinh
• ►10 con vật bạch tạng hấp dẫn nhất hành tinh
• ►Tóm tắt kiến thức về ADN
• ►Hướng dẫn học và trả lời trắc nghiệm môn SINH HỌC
• ►Hướng dẫn ôn thi tốt nghiệp THPT môn Sinh học
• ►Phát hiện loài sứa không tên phát sáng 7 sắc cầu vồng
• ►Bài 2: Phiên mã và dịch mã.
• ►Biến vi khuẩn E.coli thành nhiên liệu sinh học
• ►Hệ thống hóa kiến thức Sinh 12
• ►quá trình hình thành con người
• ►Các dạng toán di truyền cơ bản - Dành cho HS thi khối B

[sweet_dream4818]

Phần 2: Di truyền liên kết gen

A. Di truyền liên kết và nội dung định luật liên kết gen:
Các gen nằm trên 1 NST phân ly cùng nhau trong quá trình phân bào và làm thành 1 nhóm gen liên kết. Số nhóm gen liên kết ở mỗi loài là tương ứng với số nhiễm sắc thể trong giao tử loài đó. Số nhóm tính trạng di truyền liên kết là tương ứng với số nhóm gen liên kết

2.Ý nghĩa của di truyền liên kết gen: bảo đảm sự di truyền bền vững từng nhóm tính trạng quy định bởi các gen trên 1 NST; nhờ đó trong chọn giống, người ta có khả năg chọn dc những tính trạng tốt hơn luôn đi kèm với nhau

B. Di truyền liên kết ko hoàn toàn-hoán vị gen- nội dung định luật hoán vị gen:
Trong quá trình giảm phân phát sinh giao tử từ 2 gen tương ứng trên 1 cặp NST tương đồng có thể đổi chỗ cho nhau. Khoảng cách giữa 2 cặp gen càng lớn thì sức liên kết càng nhỏ và tần số hoán vị càng cao

Ý nghiã: dùng trong lập bản đồ di truyền. Đồng thời hoán vị gen còn làm tăng biến dị tổ hợp, có ý nghĩa trong tiến hóa và chọn giống

C.Cách giải các bài toán liên kết gen:
1. Liên kết gen hoàn toàn
a.Bài toán thuận:
_Đề bài: cho biết các gen nằm trên cùng NST và liên kết hoàn toàn, kiểu hình của P. Xác định F
_Cách giải:
+Căn cứ vào kiểu hình P => kiểu gen
+Viết sơ đồ lai

b.Bài toán nghịch (đặc trưng cho các kỳ thi)
_đề bài: cho tỷ lệ phân ly ở F, xác định kiểu gen P
_Cách giải:
+Xác định tỷ lệ phân ly của từng loại tính trạng, từ đó suy ra quy luật di truyền chi phối từng loại tính trạng
+Từ tỷ lệ kiểu hình => quy luật di truyền chi phối cả 2 tính trạng
Viết sơ đồ lai

2. Hoán vị gen
a. Bài toán thuận:
_Đề bài: cho biết tính chất di truyền của tính trạng và các gen có hoán vị với 1 tần số nhất định. xác định kiểu gen và kiểu hình F
_Cách giải:
+Từ F xác định tỷ lệ từng loại giao tử và tùy theo điều kiện đề bài mà lập bảng tính hoán vị diễn ra trong quá trình phát sinh giao tử. Viết sơ đồ lai

b. bài toán nghịch (thường xuất hiện trong các đề thi ĐH từ 1975 đến nay )
_Đề bài: Cho tỷ lệ phân ly ở F, xác định kiểu gen và kiểu hình P
cÁCH giải:
+Từ tỷ lệ F => quy luật di truyền chi phối các tính trạng, và của cả nhóm tính trạng (hoán vị gen)
+Dựa vào kiểu hình xác định tần số hoán vị, và dựa vào tỷ lệ giao tử xác định sự phân bố các gen trên NST
+Viết sơ đồ lai


VD:
1.Cho lai 2 chuột thuần chủng khác nhau bởi các cặp gen tương ứng dc F1 đồng loạt chuột lông trắng,dài. Cho chuột đực F1 lai với chuột cái có kiểu hình lông nâu dài ko thuần chủng dc thế hệ F2 có kiểu hình:
50% lông trắng dài : 12.5% trắng ngắn : 25% nâu dài : 12.5% nâu ngắn
Cho biết gen quy định tính trạng nằm trên cùng NST thường, à kích thước của lông do 1 gen quy định
1. Biện luận và viết sơ đồ lai để giải thích sự di truyền màu lông
2.Biện luận để giải thích sự di truyền kích thước lông
3. Xđ kiểu gen P với F1 và cơ thể lai với F1
(ĐH Y Dược TPHCM 1991)

Xét:
a. Sự di truyền màu lông:
Tỷ lệ trắng: nâu = 5:3 là kết quả của 8 kiểu tổ hợp giao tử đực và cái và bằng 4 loại giao tử x 2 loại giao tử
Sơ đồ lai:
TH1:
F1: AaBb x aaBb
giao tử F1: AB,Ab,ab,aB ; aB,ab
F2: 1AaBB:2AaBb: 1aaBB: 2aaBb: 1Aabb:1aabb
kiểu gen: 5 trắng: 3 nâu

TH2:
F1:AaBb x Aabb
Giao tử F1: ab,AB,Ab,aB; Ab,ab
F2: 1AABb: 2AaBb:2Aabb:1aaBb:1aabb
kiểu hình: 5 trắng: 3 nâu

Tổ hợp 2 kết quả
A_B_: lông trắng
A_bb lông trắng hoặc nâu
aaB_ lông nâu hoặc trắng
aabb: lông trắng
Vậy màu lông di truyền theo quy luật tương tác gen át chế

b.Sự di truyền kích thước lông theo phân ly độc lập của Menden do tỷ lệ 3 :1

c.xét F1: (AaBb,Dd) x (aaBb,Dd) hoặc (Aabb,Dd)
Nếu cả 3 cặp gen hoặc 2 cặp tính trạng màu lông và kích thước lông phân ly độc lập thì F2 phải có tỷ lệ (5:3)(3:1) = 15 :9 : 5 : 3 = 32 kiểu tổ hợp, nhưng tỷ lệ f2 THEO ĐỀ LẠI LÀ 42 = 8 KIỂU TỔ HỢP => Dd phải liên kết với Aa hoặc Bb

Căn cứ kiểu hình lông nâu ngắn ở F2: với thành phần các gen là aaB_, dd => gen B có thể liên kết với gen d; với các thành phần gen là A_bb,dd => gen A có thể liên kết với gen d
Một trong 2 cá thể (F1 với cơ thể lai F1) phải có dạng liên kết gen: 1 gen trội liên kết với 1 gen lặn, còn cá thể kia có thể ở một trong hai dạng liên kết gen (dạng gen trội liên kết với gen lặn hay gen trội liên kết với gen trội,gen lặn liên kết với gen lặn)

Viết sơ đồ lai và kiểm chứng

+5 EXP

[sweet_dream4818]

Phần 2: Di truyền liên kết gen

A. Di truyền liên kết và nội dung định luật liên kết gen:
Các gen nằm trên 1 NST phân ly cùng nhau trong quá trình phân bào và làm thành 1 nhóm gen liên kết. Số nhóm gen liên kết ở mỗi loài là tương ứng với số nhiễm sắc thể trong giao tử loài đó. Số nhóm tính trạng di truyền liên kết là tương ứng với số nhóm gen liên kết

2.Ý nghĩa của di truyền liên kết gen: bảo đảm sự di truyền bền vững từng nhóm tính trạng quy định bởi các gen trên 1 NST; nhờ đó trong chọn giống, người ta có khả năg chọn dc những tính trạng tốt hơn luôn đi kèm với nhau

B. Di truyền liên kết ko hoàn toàn-hoán vị gen- nội dung định luật hoán vị gen:
Trong quá trình giảm phân phát sinh giao tử từ 2 gen tương ứng trên 1 cặp NST tương đồng có thể đổi chỗ cho nhau. Khoảng cách giữa 2 cặp gen càng lớn thì sức liên kết càng nhỏ và tần số hoán vị càng cao

Ý nghiã: dùng trong lập bản đồ di truyền. Đồng thời hoán vị gen còn làm tăng biến dị tổ hợp, có ý nghĩa trong tiến hóa và chọn giống

C.Cách giải các bài toán liên kết gen:
1. Liên kết gen hoàn toàn
a.Bài toán thuận:
_Đề bài: cho biết các gen nằm trên cùng NST và liên kết hoàn toàn, kiểu hình của P. Xác định F
_Cách giải:
+Căn cứ vào kiểu hình P => kiểu gen
+Viết sơ đồ lai

b.Bài toán nghịch (đặc trưng cho các kỳ thi)
_đề bài: cho tỷ lệ phân ly ở F, xác định kiểu gen P
_Cách giải:
+Xác định tỷ lệ phân ly của từng loại tính trạng, từ đó suy ra quy luật di truyền chi phối từng loại tính trạng
+Từ tỷ lệ kiểu hình => quy luật di truyền chi phối cả 2 tính trạng
Viết sơ đồ lai

2. Hoán vị gen
a. Bài toán thuận:
_Đề bài: cho biết tính chất di truyền của tính trạng và các gen có hoán vị với 1 tần số nhất định. xác định kiểu gen và kiểu hình F
_Cách giải:
+Từ F xác định tỷ lệ từng loại giao tử và tùy theo điều kiện đề bài mà lập bảng tính hoán vị diễn ra trong quá trình phát sinh giao tử. Viết sơ đồ lai

b. bài toán nghịch (thường xuất hiện trong các đề thi ĐH từ 1975 đến nay )
_Đề bài: Cho tỷ lệ phân ly ở F, xác định kiểu gen và kiểu hình P
cÁCH giải:
+Từ tỷ lệ F => quy luật di truyền chi phối các tính trạng, và của cả nhóm tính trạng (hoán vị gen)
+Dựa vào kiểu hình xác định tần số hoán vị, và dựa vào tỷ lệ giao tử xác định sự phân bố các gen trên NST
+Viết sơ đồ lai


VD:
1.Cho lai 2 chuột thuần chủng khác nhau bởi các cặp gen tương ứng dc F1 đồng loạt chuột lông trắng,dài. Cho chuột đực F1 lai với chuột cái có kiểu hình lông nâu dài ko thuần chủng dc thế hệ F2 có kiểu hình:
50% lông trắng dài : 12.5% trắng ngắn : 25% nâu dài : 12.5% nâu ngắn
Cho biết gen quy định tính trạng nằm trên cùng NST thường, à kích thước của lông do 1 gen quy định
1. Biện luận và viết sơ đồ lai để giải thích sự di truyền màu lông
2.Biện luận để giải thích sự di truyền kích thước lông
3. Xđ kiểu gen P với F1 và cơ thể lai với F1
(ĐH Y Dược TPHCM 1991)

Xét:
a. Sự di truyền màu lông:
Tỷ lệ trắng: nâu = 5:3 là kết quả của 8 kiểu tổ hợp giao tử đực và cái và bằng 4 loại giao tử x 2 loại giao tử
Sơ đồ lai:
TH1:
F1: AaBb x aaBb
giao tử F1: AB,Ab,ab,aB ; aB,ab
F2: 1AaBB:2AaBb: 1aaBB: 2aaBb: 1Aabb:1aabb
kiểu gen: 5 trắng: 3 nâu

TH2:
F1:AaBb x Aabb
Giao tử F1: ab,AB,Ab,aB; Ab,ab
F2: 1AABb: 2AaBb:2Aabb:1aaBb:1aabb
kiểu hình: 5 trắng: 3 nâu

Tổ hợp 2 kết quả
A_B_: lông trắng
A_bb lông trắng hoặc nâu
aaB_ lông nâu hoặc trắng
aabb: lông trắng
Vậy màu lông di truyền theo quy luật tương tác gen át chế

b.Sự di truyền kích thước lông theo phân ly độc lập của Menden do tỷ lệ 3 :1

c.xét F1: (AaBb,Dd) x (aaBb,Dd) hoặc (Aabb,Dd)
Nếu cả 3 cặp gen hoặc 2 cặp tính trạng màu lông và kích thước lông phân ly độc lập thì F2 phải có tỷ lệ (5:3)(3:1) = 15 :9 : 5 : 3 = 32 kiểu tổ hợp, nhưng tỷ lệ f2 THEO ĐỀ LẠI LÀ 42 = 8 KIỂU TỔ HỢP => Dd phải liên kết với Aa hoặc Bb

Căn cứ kiểu hình lông nâu ngắn ở F2: với thành phần các gen là aaB_, dd => gen B có thể liên kết với gen d; với các thành phần gen là A_bb,dd => gen A có thể liên kết với gen d
Một trong 2 cá thể (F1 với cơ thể lai F1) phải có dạng liên kết gen: 1 gen trội liên kết với 1 gen lặn, còn cá thể kia có thể ở một trong hai dạng liên kết gen (dạng gen trội liên kết với gen lặn hay gen trội liên kết với gen trội,gen lặn liên kết với gen lặn)

Viết sơ đồ lai và kiểm chứng

+5 EXP

[sweet_dream4818]

Áp dụng: Các bài toán trắc nghiệm về liên kết gen và hoán vị gen

1.Kiểu gen [TEX]\frac{AB}{ab}[/TEX] có hoán bị gen với tần số 30% thì tỷ lệ các loại giao tử tạo ra là
a.30% AB, 20% ab, 20% aB, 20% Ab
b.35% AB, 35% ab, 15% aB, 15% Ab
c. 30% Ab, 30% aB, 20% ab, 20% AB
d.35% Ab, 15% aB, 15% ab, 15% AB

2.F1 dị hợp 2 cặp gen lai phân tích cho tỷ lệ kiểu hình 30% thân cao, lá dài; 30% thân thấp, lá ngắn; 20% thân cao lá ngắn và 20% thân thấp lá dài.Xác định kiểu gen và tần số hoán vị của F1

Ta thấy F2 có thân thấp lá ngắn [TEX]\frac{ab}{ab}[/TEX] chiếm tỷ lệ nhiều, suy ra giao tử ab phải là giao tử liên kết
Vậy F1 mang kiểu gen: [TEX]\frac{AB}{ab}[/TEX]
Tần số hoán vị = 100 - 30.2 = 40%

3.Một cơ thể chứa các cặp gen dị hợp giảm phân bình thường thấy xuất hiện loại giao tử AE BD = 17,5%
Hãy cho biết loại giao tử nào sau đây còn có thể được tạo ra từ quá trình trên, nếu xảy ra hoán vị ở cặp gen Aa?

a. giao tử AE Bd = 17,5%
b. giao tử Ae BD = 7,5%
c. giao tử aE bd = 17,5%
d. giao tử ae BD = 7,5%

Ta thấy giao tử AE BD có 4 gen trên 2 cặp NST. Suy ra cơ thể tạo ra nó chứa 4 cặp gen trên 2 cặp NST, sau khi hoán vị gen ở cặp Aa sẽ tạo ra tất cả 8 loại giao tử
AE BD = 17,5% > 12,5% là loại giao tử liên kết. Kiểu gen có thể là [TEX]\frac{AE}{ae}\frac{BD}{bd}[/TEX]
_Câu a: giao tử AE Bd = 17,5% sai vì đây là loại giao tử hoán vị
_Câu b: Giao tử AeBD là giao tử hoán vị, có tỷ lệ bằng [TEX]\frac{100-17,5.4}{4} = 7,5%[/TEX]
_Câu c: giao tử này hoán vị nên tỷ lệ phải là 7,5%
_Câu d: giao tử này liên kết nên tỷ lệ phải là 17,5%
Vậy đáp án: B

4.Ở 1 loài xét hiện tượng 2 gen cùng nằm trên 1 NST với khoảng cách 25cM (centi Morgan) cho cơ thể mang kiểu gen \frac{AB}{ab} lai phân tích và biết rằng trong giảm phân, tế bào sinh giao tử của cơ thể trên có xảy ra sự trao đổi chéo NST. Tỷ lệ các kiểu gen xuất hiện ở con lai là?

Theo đề bài, khoảng cách giữa 2gen = 25cM => tần số hoán vị gen = 25% => giao tử hoán vị = 12,5% và giao tử liên kết = 37,5% cho mỗi loại
Viết sơ đồ lai, và kết quả kiểu gen:
[TEX]37,5% \frac{AB}{ab} : 37,5% \frac{ab}{ab}[/TEX] [TEX]: 12,5% \frac{Ab}{ab} : 12,5% \frac{aB}{ab}[/TEX]

5.Cơ thể dị hợp các cặp gen giảm phân bình thường tạo ra loại giao tử AB de có tỷ lệ 12%. Biết hoán vị gen chỉ xảy ra ở cặp gen Ee. Kiểu gen và tần số hoán vị?

Giao tử có 4 gen trên 2 NST nên cơ thể tạo ra nó có 4 cặp gen dị hợp trên 2 cặp NST, xảy ra hoán vị ở 1 cặp gen sẽ tạo ra 8 loại giao tử
Giao tử AB de = 12% <12,5% là giao tử hoán vị
=> Kiểu gen :[TEX] \frac{AB}{ab}\frac{De}{dE}[/TEX]
Tần số hoán vị = 12.4 = 48%

6.Bố mẹ đều dị hợp 2 cặp gen mang kiểu hình thân cao, quả đỏ giao phấn với nhau. Thế hệ lai thu được 375 cây thân cao quả đỏ và 125 cây thân thấp, quả vàng
Phép lai của cặp bố mẹ nói trên là gì?

Ta thấy bố mẹ dị hợp 2 cặp gen cho con có tỷ lệ kiểu hình 3:1 = 4 kiểu tổ hợp
Suy ra bố mẹ liên kết gen hoàn toàn
Bố mẹ dị hợp mang 2 tính trạng trội, vậy thân thấp, quả vàng là 2 tính trạng lặn [TEX]\frac{ab}{ab}[/TEX] da xuất hiện ở đời con.
=> Bố mẹ đều tạo được giao tử ab, nên đều có kiểu gen [TEX]\frac{AB}{ab}[/TEX]

7.Giao phấn 2 cây P thuần chủng thu dc F1. Tiếp tục cho F1 giao phấn với nhau dc F2 có nhiều kiểu gen khác nhau, trong đó [TEX]\frac{ab}{ab}[/TEX] chiếm 20,5%
Phát biểu đúng khi nói về F1 là
a.Cả 2 bên đực và cái đều hóan vị gen với tần số 18%
b.Chỉ một bên đực hoặc cái có hoán vị gen tần số 18%
c. cả 2 bên đực, cái có hoán vị gen với tần số 20,5%
d. Chỉ 1 bên đực hoặc cái có hoán vị gen với tần số 20,5%

Ta thấy F2 có [TEX]\frac{ab}{ab}[/TEX] = 20,5% là tỷ lệ của hoán vị gen
20,5%[TEX]\frac{ab}{ab}[/TEX] = 41% ab x 50% ab
Giao tử ab = 41% > 25% là giao tử liên kết, suy ra F1 tạo ra nó là [TEX]\frac{AB}{ab}[/TEX] có hoán vị với tần số 18%
Giao tử ab = 50% => cơ thể F1 còn lại [TEX]\frac{AB}{ab}[/TEX] liên kết hoàn toàn

+4 EXP

[sweet_dream4818]

Áp dụng: Các bài toán trắc nghiệm về liên kết gen và hoán vị gen

1.Kiểu gen có hoán bị gen với tần số 30% thì tỷ lệ các loại giao tử tạo ra là
a.30% AB, 20% ab, 20% aB, 20% Ab
b.35% AB, 35% ab, 15% aB, 15% Ab
c. 30% Ab, 30% aB, 20% ab, 20% AB
d.35% Ab, 15% aB, 15% ab, 15% AB

2.F1 dị hợp 2 cặp gen lai phân tích cho tỷ lệ kiểu hình 30% thân cao, lá dài; 30% thân thấp, lá ngắn; 20% thân cao lá ngắn và 20% thân thấp lá dài.Xác định kiểu gen và tần số hoán vị của F1

Ta thấy F2 có thân thấp lá ngắn chiếm tỷ lệ nhiều, suy ra giao tử ab phải là giao tử liên kết
Vậy F1 mang kiểu gen:
Tần số hoán vị = 100 - 30.2 = 40%

3.Một cơ thể chứa các cặp gen dị hợp giảm phân bình thường thấy xuất hiện loại giao tử AE BD = 17,5%
Hãy cho biết loại giao tử nào sau đây còn có thể được tạo ra từ quá trình trên, nếu xảy ra hoán vị ở cặp gen Aa?

a. giao tử AE Bd = 17,5%
b. giao tử Ae BD = 7,5%
c. giao tử aE bd = 17,5%
d. giao tử ae BD = 7,5%

Ta thấy giao tử AE BD có 4 gen trên 2 cặp NST. Suy ra cơ thể tạo ra nó chứa 4 cặp gen trên 2 cặp NST, sau khi hoán vị gen ở cặp Aa sẽ tạo ra tất cả 8 loại giao tử
AE BD = 17,5% > 12,5% là loại giao tử liên kết. Kiểu gen có thể là
_Câu a: giao tử AE Bd = 17,5% sai vì đây là loại giao tử hoán vị
_Câu b: Giao tử AeBD là giao tử hoán vị, có tỷ lệ bằng
_Câu c: giao tử này hoán vị nên tỷ lệ phải là 7,5%
_Câu d: giao tử này liên kết nên tỷ lệ phải là 17,5%
Vậy đáp án: B

4.Ở 1 loài xét hiện tượng 2 gen cùng nằm trên 1 NST với khoảng cách 25cM (centi Morgan) cho cơ thể mang kiểu gen lai phân tích và biết rằng trong giảm phân, tế bào sinh giao tử của cơ thể trên có xảy ra sự trao đổi chéo NST. Tỷ lệ các kiểu gen xuất hiện ở con lai là?

Theo đề bài, khoảng cách giữa 2gen = 25cM => tần số hoán vị gen = 25% => giao tử hoán vị = 12,5% và giao tử liên kết = 37,5% cho mỗi loại
Viết sơ đồ lai, và kết quả kiểu gen:


5.Cơ thể dị hợp các cặp gen giảm phân bình thường tạo ra loại giao tử AB de có tỷ lệ 12%. Biết hoán vị gen chỉ xảy ra ở cặp gen Ee. Kiểu gen và tần số hoán vị?

Giao tử có 4 gen trên 2 NST nên cơ thể tạo ra nó có 4 cặp gen dị hợp trên 2 cặp NST, xảy ra hoán vị ở 1 cặp gen sẽ tạo ra 8 loại giao tử
Giao tử AB de = 12% <12,5% là giao tử hoán vị
=> Kiểu gen :
Tần số hoán vị = 12.4 = 48%

6.Bố mẹ đều dị hợp 2 cặp gen mang kiểu hình thân cao, quả đỏ giao phấn với nhau. Thế hệ lai thu được 375 cây thân cao quả đỏ và 125 cây thân thấp, quả vàng
Phép lai của cặp bố mẹ nói trên là gì?

Ta thấy bố mẹ dị hợp 2 cặp gen cho con có tỷ lệ kiểu hình 3:1 = 4 kiểu tổ hợp
Suy ra bố mẹ liên kết gen hoàn toàn
Bố mẹ dị hợp mang 2 tính trạng trội, vậy thân thấp, quả vàng là 2 tính trạng lặn da xuất hiện ở đời con.
=> Bố mẹ đều tạo được giao tử ab, nên đều có kiểu gen

7.Giao phấn 2 cây P thuần chủng thu dc F1. Tiếp tục cho F1 giao phấn với nhau dc F2 có nhiều kiểu gen khác nhau, trong đó chiếm 20,5%
Phát biểu đúng khi nói về F1 là
a.Cả 2 bên đực và cái đều hóan vị gen với tần số 18%
b.Chỉ một bên đực hoặc cái có hoán vị gen tần số 18%
c. cả 2 bên đực, cái có hoán vị gen với tần số 20,5%
d. Chỉ 1 bên đực hoặc cái có hoán vị gen với tần số 20,5%

Ta thấy F2 có = 20,5% là tỷ lệ của hoán vị gen
20,5% = 41% ab x 50% ab
Giao tử ab = 41% > 25% là giao tử liên kết, suy ra F1 tạo ra nó là có hoán vị với tần số 18%
Giao tử ab = 50% => cơ thể F1 còn lại liên kết hoàn toàn

+4 EXP